Kilovat, ton, metrekare… Peki ya saat?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

COP31 bugün Antalya’da başlıyor. UN Women Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, zirvenin kendi hedeflerinin mutfakta, tarlada ve evde tutacağını, bu yüzden kadınların zamanının da hesaba katılması gerektiğini yazıyor.Haberlerimizi Google'da Takip EdinGelişmelerden anında haberdar olun.Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Türkiye’de bir kadın her gün ortalama 4 saat 3 dakikasını evine ve ailesine bakmaya ayırıyor. Bir erkek ise 58 dakika. Kuraklık uzadıkça, su kesildikçe, sıcak hava dalgaları sıklaştıkça kadınların bu süresi uzuyor. Ama bu saatler hiçbir iklim tablosunda yer almıyor. Bugün Antalya dünyayı ağırlıyor. COP31, 12 gün boyunca Başkanlığın seçtiği bir sözcükle değerlendirilecek: uygulama.Başkanlık masaya ölçülebilir hedefler koydu. COP31 Eylem Gündemi’ne göre 2035’e kadar dünyada nihai enerji talebinin yüzde 35’i elektrikle karşılanacak, küresel atık artışı yarıya inecek, binalarda enerji tüketim yoğunluğu en az yüzde 25 düşecek, küresel döngüsel malzeme kullanım oranı en az yüzde 15’e çıkacak. Bu hedeflerin gücü, sayılabilir olmalarında.Ancak bir mutfak, bir tarla, sıcak hava dalgasından etkilenen bir apartman dairesi, bir kent sokağı düşünün. Müzakere metinlerinde bu alanların adı pek sık geçmese de, belirlenen hedeflerin buralardaki eşitliğe etkisi oldukça büyük. Çünkü o yerlerin çoğunda işi kadınlar üstleniyor.Elektriksiz yaşıyorlarEnerjiden başlayalım. Dünyada 326 milyon kadın ve kız çocuğu hâlâ elektriksiz yaşıyor. Yemek pişirirken solunan kirli hava, 2021’de 1,43 milyon kadının erken ölümüne yol açtı. Ocağa ulaşan elektrik hayat kurtarıyor. Oysa yenilenebilir enerjide işlerin yüzde 32’si, üst düzey yönetim kadrolarının ise yalnızca yüzde 19’u kadınlarda. Evlere ulaşması beklenen dönüşümü hâlâ büyük ölçüde erkekler yönetiyor.Atıkta tablo daha da tanıdık. Dünyadaki gıda israfının yaklaşık yüzde 60’ı hanelerde oluşuyor. Türkiye’de hanelerin yüzde 85,4’ünde yemek pişirme ve günlük ev işlerinin büyük bölümünü kadınlar üstleniyor. Çoğu hanede çöpe atılacakları ayıran, durulayan ve sınıflandıranlar da yine kadınlar. Türkiye sıfır atığı ulusal bir dava hâline getirdi, bunda haklı da. Ancak sofralarda uygulanacak atık artışını yarıya indirme kararını kimler alacak? O masada kaç kadın olacak? Politikalar, o sofraların nasıl kurulduğunu ya da sofrada kimlerin oturduğunu da dikkate almalı.Binalarda ise mesele doğrudan can güvenliği. Türkiye’de 65 yaş üstü 1,35 milyon kadın yalnız yaşıyor. Yalnız yaşayan her dört yaşlıdan yaklaşık üçü kadın. 2022 yazında Avrupa’da sıcak nedeniyle hayatını kaybedenler arasında yaşlı kadınların payı orantısız biçimde yüksekti. Binaların enerji performansını konuşurken, ağustos ayında evinde güvende kalabilecek kişileri de konuşmuş oluyoruz.Boşluğu kadınlar doldurduEylem Gündemi kilovatsaati, tonu, metrekareyi hesap edebiliyor. Fakat saatleri henüz edemiyor. Haiti’den işgal altındaki Filistin topraklarına, çalıştığım her kriz bölgesinde hizmetler durduğunda boşluğu kadınlar doldurdu. Bakım, sosyal politikanın bir yan başlığı değil. Bir elektrik hattı ya da bir baraj kadar gerçek bir altyapı.Bu talep yeni de değil. Geçen yıl Belém’de ülkeler, önümüzdeki dokuz yıl için 98 somut çıktı içeren Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nı kabul etti. Antalya’daki COP31, bu dokuz yılın ilk zirvesi. Türkiye de sıfırdan başlamıyor. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı (20242028), çevre ve iklim değişikliğini beş temel alanından biri sayıyor. 13 Kasım’da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ortaklığında, BM Çevre Programı ve BM Türkiye Mukim Koordinatörlüğü Ofisi’yle birlikte, sosyal korumanın, bakım hizmetlerinin ve kadının güçlenmesinin adil geçişi nasıl taşıyabileceğini üst düzey bir oturumda tartışacağız. 10 Kasım’da TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ve Parlamentolar Arası Birlik’le birlikte, kadınların iklim alanındaki liderliğinin yasa koyuculardan ne beklediğini konuşacağız.COP31 programı 18 Kasım’ı, kadının güçlenmesini de kapsayan insani ve sosyal kalkınma gününe ayırıyor. O gün biz de orada olacağız. Ama kendi programımız ilk gün 9 Kasım’da, gıda ve tarım gününde, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile başlıyor, enerji, kentler ve sanayi günleriyle sürüyor. Bu bilinçli bir tercih. Toplumsal cinsiyet eşitliği onuncu günü beklerse, ilk dokuz günün kararları eksik kalır.İstihdamda da durum farklı değil. Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 36,2, erkeklerin yüzde 71,3. Yeni işler üzerine kurulan bir dönüşüm, o işlere açılan kapılar kadar geniş olabilir. Kadınların bu dönüşümde kendilerine bir rol verilmesine ihtiyacı yok. Kadınların ihtiyaç duydukları, onlara zamanlarını geri veren bakım hizmetleri, işletmelerine ulaşan finansman, gerçek işlere açılan beceriler gibi önlerindeki engellerin kalkması.Gerçek başarıEylül ayından bu yana Milliyet her pazartesi iklim ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerine bir yazı dizisi yayımladı. Okurlar, sözleşmesiz eken, biçen kadınları tanıdı, karanlık bir otobüs durağının neden iklim meselesi olduğunu okudu, bu köşeyi bir günlüğüne devralan iki genç kızın gelecek bakış açısını dinledi. Önümüzdeki iki hafta aynı soruları uzmanlarla ve bu gerçeği her gün yaşayan kadınlarla birlikte Antalya’daki müzakere salonlarına ve pavilyonlara taşıyacağız. 20 Kasım’da COP31, benimsediği hedefler üzerinden değerlendirilecek. Ancak gerçek başarısı, bu hedeflerin arkasındaki planların iklim değişikliğinden orantısız biçimde etkilenen kadınları, üstlendikleri işleri ve bu işlere ayırdıkları zamanı ne ölçüde hesaba kattığıyla ölçülecek.